اخبار
صفحه اول اخبار بزرگترین گنبد آجری ایران در انتظار ثبت جهانی
به گزارش خبرگزاری جمهوری اسلامی
بزرگترین گنبد آجری ایران در انتظار ثبت جهانی
نویسنده خبر: ایرنا  [۱۳۹۲/۰۹/۱۸]

به گزارش ایرنا، اگرچه اقداماتی در گذشته در خصوص پیشنهاد ثبت جهانی این اثر بی‌بدیل و منحصر به فرد از سوی مسوولان و کار‌شناسان میراث فرهنگی ارائه شده، اما می‌طلبد تا با عزم جدی‌تر زمینه لازم برای ثبت جهانی این اثر فراهم شود. 

مسجد و مدرسه آقا بزرگ کاشان یکی از باشکوه‌ترین جلوه‌های معماری اسلامی است که در یازدهم آذر سال ۱۳۳۰ با شماره ۳۸۲ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است. 

هنگام ورود به مدرسه آقا بزرگ کاشان، مقرنس گچی و نقاشی سر در و کاشی‌های رنگارنگ بکار رفته در طرفین درگاه، دیوارهای جلوخان، کتیبه بالای سر در، تختگاه و ظرافتی که در ساخت درب ورودی بکار رفته جلب توجه می‌نماید. 

پس از ورود به هشتی با عبور از دو دالان مسقف عریض، نمایی از صحن مدرسه دیده می‌شود که در میان این دو دالان و راهرو، دو شبستان وسیع زمستانی و تابستانی در دو طبقه قرار دارد. 

در بخش سر درب، چهار بالاخانه ساخته شده که در طرفین آن‌ها دو بادگیر مشاهده می‌شود که برای هدایت هوای مطبوع به شبستان تابستانی و به زیرزمینی که شبستان‌ها قرار دارد، تابستان گرم کویر را بر ساکنان این بنای باعظمت قابل تحمل و دلپذیر می‌کند. 

در محوطه مدرسه، دو صحن فوقانی و تحتانی و حجره‌های محل سکونت طلاب و گنبد آجری و گلدسته‌های دو طرف آن خودنمایی می‌کند. 

دو حیاط خلوت، آب انبار بزرگ، یک شبستان در پشت گنبد، ساختمان مسجد که در جنب گنبد واقع است و محراب کاشی کاری واقع در شبستان جنب گنبد، از دیگر بخش‌های مدرسه و مسجد آقا بزرگ کاشان است. 

کتیبه‌های خطوط مسجد توسط استادان برجسته خوشنویس کاشان از جمله محمدابراهیم (جد خاندان معارفی)، محمد حسین (جد خاندان ادیب) و سید صادق کاشانی نوشته شده‌اند. 

ˈمحمد حمیدی نژادˈ در کتاب ˈجاذبه‌های گردشگری در کاشانˈ در باره ساخت این بنا نوشته است: مسجد آقابزرگ در سال‌های ۱۲۵۰ تا ۱۲۶۰ هجری قمری با سرمایه گذاری شخصی به نام حاج ˈمحمدتقی خانبانˈ ساخته شد. 

این نویسنده افزوده است: حاج تقی خانبان، این مسجد را برای اقامه نماز جماعت و تدریس داماد خود حاج ˈملامهدی نراقیˈ دوم ملقب به ˈآقا بزرگˈ بنا کرده که معمار آن استاد حاج ˈشعبان علی پشت مشهدیˈ بوده است. 

سرپرست اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کاشان، مسجد آقابزرگ را از نظر معماری جزو مساجد بسیار ویژه در کشور دانست که با بهره گیری از طرح گودال باغچه تلفیق بسیار مناسبی از مسجد و مدرسه در آن انجام شده که بیشتر فضاهای طبقه تحتانی به مدرسه اختصاص یافته و فضاهای همکف عمومی‌تر بوده و به مسجد اختصاص دارد. 

ˈمهران سرمدیانˈ در خصوص اهمیت این بنای با ارزش تاریخی افزود: هیات اصلی بنا و گنبد و ایوان با شکوه آن به واسطه عظمت ساختمان، طرح عالی و نقشه بی‌نظیر به خصوص ظرایف و فنون معماری اصیل ایرانی که درآن بکار برده شده، یکی از بناهای مهم ایرانی - اسلامی بشمار می‌رود. 

وی با تاکید بر اینکه مسجد آقا بزرگ به شیوه سنتی مرمت و بازسازی شده ابراز امیدواری کرد: در آینده‌ای نزدیک در فهرست ثبت جهانی قرار گیرد. 

وی گفت: پیشنهاد ثبت جهانی به استان ارسال شده و امیدواریم با کار کار‌شناسی زمینه ثبت جهانی آن فراهم شود. 

کشور ایران از تاریخ ۲۶ فوریه ۱۹۷۵ میلادی به عضویت کمیته حفاظت از میراث فرهنگی و طبیعی یونسکو درآمده است. 

کل آثار ثبت شده جهانی بیش از ۷۵۴ اثر است که در این بین ۱۴۹ اثر طبیعی، ۵۸۲ اثر فرهنگی و ۲۳ اثر فرهنگی - طبیعی دیده می‌شود. 

سه دسته اثر به عنوان اثر فرهنگی قابل درج در فهرست میراث جهانی شامل، اثر معماری، پیکره و مجسمه، نقاشی و سنگ نگاره‌ها و کتیبه‌ها، آثار با طبیعت باستان‌شناسی، پناهگاه‌های داخل غار‌ها، مجموعه‌ای از بناهای مرتبط بلحاظ معماری و یا جایگاه و یا بناهای مجزا و منظره‌های فرهنگی و یا سایت‌های باستان‌شناسی و یا محوطه‌های مردم‌شناسی. 

هم اکنون نیز، تنوع چشمگیر و زیبایی بی‌نظیر معماری این مسجد و مدرسه، پس از گذشت سالیان بسیار، هر ساله شمار زیادی از دوستداران تاریخ و فرهنگ ایران زمین بویژه گردشگران در فصل گلابگیری را به سوی خود می‌کشاند. 

این بنای ارزشمند تاریخی در خیابان فاضل نراقی کاشان واقع شده و هم اکنون بخشی از آن به کتابخانه و محل حوزه و درس طلاب علوم دینی اختصاص دارد. 

با این حال کار‌شناسان و دوستداران میراث فرهنگی معتقدند این گنبد آجری منحصر به فرد تمامی شرایط لازم را برای ثبت جهانی دارد و در این راستا مسوولان بایستی زمینه لازم را برای ثبت این اثر تاریخی بیش از پیش فراهم آورند.

کاشانیان نامدار به روایت آلبومخانه کاخ گلستان
بنیاد فرهنگ کاشان کتابی در قطع رحلی بزرگ، کاغذ گلاسه، تمام رنگی، در 576 صفحه با عنوان کاشانیان نامدار به روایت آلبومخانه کاخ گلستان منتشرکرده است. این کتاب شامل عکس‌های بزرگان کاشان است که در دوره قاجاریه در دربار صاحب مشاغل و سمت‌های مهم بوده‌اند، یا در عرصه‌های هنری و فرهنگی و ادبی به مراتب بالا دست یافته ‌بوده‌اند.
بنیاد فرهنگ کاشان منتشر کرد
کتاب فراز و فرود کاشان به روایت دیگران مجموعه‌ای است از نوشته‌های بیگانگانی که به ایران سفر کرده‌اند و در این سفرها از کاشان نیز گذشته‌اند و درباره این شهر و نقاط جغرافیایی پیرامون آن مطالبی نوشته‌اند: سفیران و ماموران سیاسی، مستشاران نظامی، بازرگانانی که....
من هم باستان‌شناس شدم! (چاپ دوم: ۱۳۸۹)
من هم باستان‌شناس شدم! عنوان کتابی است اثر تانیا گیرشمن، همسر رومن گیرشمن باستان‌شناس شهیر فرانسوی، که سال‌ها به همراه همسرش در محوطه‌های باستانی ایران به کاوش و پژوهش پرداخته است.
آریاییان، مردم کاشی، اَمَرد، پارس و دیگر ایرانیان
آریاییان، مردم کاشی، اَمَرد، پارس و دیگر ایرانیان عنوان جلد سه و جهار دانشنامه کاشان است که به همت بنیاد فرهنگ کاشان در سال 1382 منتشر شده‌است.