میراث فرهنگی و گردشگری کاشان
صفحه اول میراث فرهنگی و گردشگری کاشان روستای مرق، مقصد گردشگران دوستدار طبیعت
روستای مرق، مقصد گردشگران دوستدار طبیعت

 

روستای مرق-  مقصد گردشگران دوستدار طبیعت

روستای مرق در فاصله 40 کیلومتری غرب شهر واقع شده است. این روستا در منطقه‌ای کوهستانی قرار دارد.. در این منطقه کشاورزی بیشتر به صورت باغداری انجام می‌شود. بیشتر آب موجود در رودخانه ناشی از آبدهی چشمه‌های اشردون، سپر، لنج لواده و سارمون است. دسترسی به روستای مرق از طریق کاشان و از مسیر جاده کاشان راوند سادیان مرق از طریق یک جاده آسفالته امکان‌پذیر است.

 پیشینه تاریخی روستا

در خصوص قدمت روستا اقوال گوناگونی وجود دارد که هر یک حکایت از سابقه طولانی سکونت در این روستا دارد. عده‌ای قدمت روستا را به زمان اسکندر مقدونی نسبت می‌دهند و دلیل آن را سکه‌های طلای مکشوفه از قبرستان متروکه محله دروازه می‌دانند. وجود مدفن شاعر صاحب نام و پر آوازه قرن هشتم هجری، حکیم افضل‌الدین مرقی معروف به (بابا افضل) در این روستا از دیگر دلایل قدمت روستاست. زمان تولد این شاعر را سال 583 و درگذشت آن را سال 666 هجری قمری ذکر کرده‌اند. او تمام عمر خود را در این روستا گذرانده است. نقل شده این شاعر در عصر خواجه نصیر‌الدین طوسی هلاکو می‌زیسته و بعضی خواجه نصیر را شاگرد باباافضل دانسته‌اند، در کتاب بوستان مرق به نقل از استاد نفیسی آمده،«خواجه نصیر نام او را شیخ‌افضل‌الدین محمدبن‌حسن‌المرقی‌المعروف بالقاشی آورده است»

مدفن او دارای بقعه‌ای است که زمان ساحت بقعه و مجموعه آن، شامل گنبد هرمی شکل، ایوان و فضاهای جانبی آن، را به زمان صفویه نسبت می‌دهند. وجود درخت سرو کهنسال در حیات مسجدجامع که سابقه آن را به پیش از دوران زندگی بابا‌افضل برمی‌گردد، گواه دیگری بر قدمت این روستاست. اعتقاد بر این است که درهای مقبره باباافضل را از چوب‌های این درخت ساخته‌اند.

 ویژگی‌های طبیعی و کشاورزی

محصولات عمده باغی این روستا به ترتیب شامل گردو، بادام و گل‌محمدی است که باغ‌های آن به صورت مختلط و سنتی است. منبع اصلی درآمد ساکنان از این سه نوع محصول است. سایر محصولات باغی روستا عبارتند از زرد‌آلو، گیلاس، آلوچه، سیب درختی، انگور، خرمالو، آلو، آلبالو، قیصی و شاه‌توت است و عمدتاً جنبه خود مصرفی دارد که در این میان تنها محوصل زرد‌آلو به خشکبار تبدیل می‌شود. محصولات عمده زراعی روستا شامل گندم و جو است. که در سطحی معادل 40 هکتار کشت می‌شود. دیگر محصولات زراعی عبارتند از لوبیا، نخود، شبدر، یونجه و سیب‌زمینی که جنبه خود مصرفی دارد.

فعالیت دامپروری و دامداری در این روستا به صورت عمده و در سطح وسیع وجود ندارد.

 صنایع دستی روستای مرق

فعالیت‌های صنعتی روستا شامل قالیبافی، گلابگیری، تولید عرقیات، تولید زغال و تولید روتختی است. در اکثر خانه‌های روستا جداقل یک‌دار قالی وجود دارد. تعداد دار قالی موجود در روستا به 250 دستگاه می‌رسد و بافندگان قالی عمدتا زنان و دختران هستند. میزان تولید سالانه فرش در این روستا در حدود 2500 مترمربع است که ارزش اقتصادی آن در حدود 50 هزار میلیون ریال است. علاوه بر این تعداد 8 واحد گلابگیری به روش سنتی در روستا وجود دارد که مجموعه سالانه 30 تن گلاب تولید می‌کنند. از دیگر فعالیت‌های صنعتی روستا تولید زغال به روش سنتی است. روتختی نیز در قالب دو کارگاه سنتی و کوچک در این روستا تولید می‌شود.

 جاذبه‌های گردشگری

روستای مرق به لحاظ موقعیت طبیعی خود دارای جاذبه‌ها و ظرفیت‌های متنوع گردشگری است، مسیرهای کوهنوردی، ییلاق مرق و چشم‌اندازهای بسیار زیبای آن، آرامگاه باباافضل شاعر پرآوازه و مشهور قرن ششم، وجود فضاهای اقامتی مناسب در حاشیه رودخانه، پوشش گیاهی روستا و چشم‌اندازهای عمومی روستا واعتدال هوا و... از جمله جاذبه‌های گردشگرای این روستا است که موجب شده گردشگران این روستا را به عنوان مقصدی برای گذران اوقات فراغت خود انتحاب کنند. به ویژه در فصل بهار و تابستان این روستا پذیرای افراد زیادی از گردشگران و مسافرانی است که از گرمای تابستان گریزان و به هوای خنک روستا پناه می‌آورند.

این ظرفیت (گردشگری) تا حدودی توانسته در افزایش درآمد برخی متصدیان مشاغل خدماتی روستا موثر باشد. در صورت ایجاد فضاهای مناسب گردشگری، قطعاً می‌توان از آن به عنوان یکی از منابع درآمدی روستا استفاده کرد. بر این اساس تعدای از خانه باغ‌های روستا را افراد غیربومی برای گذران اوقات فراغت خود در ایام بهار و تابستان خریداری کرده‌اند و این گرایش و تمایل همچنان ادامه دارد. از جمله بناهای تاریخی روستا مرق بقعه بابا افضل مرقی است. وجود این بقعه در روستا یکی از عمده‌ترین دلایل توجه گردشگران و اهالی فرهنگ و عرفان به این منطقه است و تاثیر فراوانی بر آن داشته است.

در داخل این بقعه دو قبر دیده می‌شود که یکی مرقد افضل‌الدین مرقی و دیگری پادشاه زنگبار است که بنا بر روایات، پادشاه زنگبار هنگام سیر و سیاحت در برخورد با افضل‌الدین مجذوب و مرید وی شده و تا آخر عمر در خدمت بابا‌افضل زیسته و پس از مرگ در جوار مرقد او دفن  شده است.

 

کاشانیان نامدار به روایت آلبومخانه کاخ گلستان
بنیاد فرهنگ کاشان کتابی در قطع رحلی بزرگ، کاغذ گلاسه، تمام رنگی، در 576 صفحه با عنوان کاشانیان نامدار به روایت آلبومخانه کاخ گلستان منتشرکرده است. این کتاب شامل عکس‌های بزرگان کاشان است که در دوره قاجاریه در دربار صاحب مشاغل و سمت‌های مهم بوده‌اند، یا در عرصه‌های هنری و فرهنگی و ادبی به مراتب بالا دست یافته ‌بوده‌اند.
بنیاد فرهنگ کاشان منتشر کرد
کتاب فراز و فرود کاشان به روایت دیگران مجموعه‌ای است از نوشته‌های بیگانگانی که به ایران سفر کرده‌اند و در این سفرها از کاشان نیز گذشته‌اند و درباره این شهر و نقاط جغرافیایی پیرامون آن مطالبی نوشته‌اند: سفیران و ماموران سیاسی، مستشاران نظامی، بازرگانانی که....
من هم باستان‌شناس شدم! (چاپ دوم: ۱۳۸۹)
من هم باستان‌شناس شدم! عنوان کتابی است اثر تانیا گیرشمن، همسر رومن گیرشمن باستان‌شناس شهیر فرانسوی، که سال‌ها به همراه همسرش در محوطه‌های باستانی ایران به کاوش و پژوهش پرداخته است.
آریاییان، مردم کاشی، اَمَرد، پارس و دیگر ایرانیان
آریاییان، مردم کاشی، اَمَرد، پارس و دیگر ایرانیان عنوان جلد سه و جهار دانشنامه کاشان است که به همت بنیاد فرهنگ کاشان در سال 1382 منتشر شده‌است.